Sự việc đau lòng liên quan đến mua bán đất đã khiến anh Hồ Bá Lược (một người có hoàn cảnh rất khó khăn) quá bất lực mà chọn quyên sinh để mong pháp luật lấy lại tài sản bị chủ đất và môi giới lừa gạt. Sự việc xảy ra giữ lúc Chính phủ đang siết chặt điều kiện hoạt động của môi giới bất động sản và khai man giá trốn thuế trong giao dịch bất động sản. Nguồn tin →

Anh Hồ Bá Lược xuất thân từ hoàn cảnh vô cùng đáng thương. Anh từng đi bán vé số cùng mẹ, sau đó học nghề sửa xe đạp tại Dĩ An, Bình Dương (cũ) và trở thành trụ cột chính gánh vác cả hai gia đình.

Gia đình anh gồm: mẹ già hơn 70 tuổi, sau nhiều năm bán vé số đã phải nghỉ ở nhà vì bệnh tật; anh trai bị tai nạn giao thông khiến thần kinh không ổn định; em gái Hồ Thị Thông (SN 1992) chưa chồng, làm công nhân; vợ và các con (trong đó con trai út bị tăng động). Áp lực trách nhiệm đè nặng lên vai anh – người phải lo cho mẹ già, anh em và cả vợ con.

Đầu tháng 5/2025, với mong muốn duy nhất là mua được mảnh đất sổ riêng để mẹ già có nơi nghỉ ngơi lúc tuổi già, anh quyết định bán ngôi nhà sổ chung tại Tân Uyên, Bình Dương với giá 750 triệu đồng. Cả gia đình gom góp, vay mượn, xoay sở đủ hơn 1 tỷ đồng.

Giữa tháng 5/2025, anh hỏi bạn thân gần 10 năm là Nguyễn Lâm Vũ (tạm trú Tân An, Thủ Dầu Một, Bình Dương). Vũ giới thiệu mẹ nuôi của mình – bà Mạc Thị Nhung (quê Hải Dương, tạm trú cùng khu vực). Anh vốn đã quen bà Nhung nên gọi bà bằng “má”. Bà Nhung giới thiệu lô đất 202 m² (thửa 1045, tờ bản đồ số 28, phường Phú An, TP. Bến Cát, Bình Dương cũ – phía sau Đình Phú Thuận) với giá 1 tỷ 220 triệu đồng.

Những ngày cuối, anh Lược cũng chỉ dám van nài chấp nhận mất nửa tiền lấy phần còn lại về mua một căn nhà sổ chung

Lần 1: Mua đất của ông Nguyễn Tấn Phú

Sau khi xem đất cùng mẹ và em gái, mẹ anh do dự vì sợ mất trắng tài sản cả đời. Bà Nhung liên tục cam kết: “Chị cứ mua đi, nếu có chuyện gì em chịu trách nhiệm”, nói toàn điều tốt đẹp về đất và chủ bán.

Khoảng 10 ngày sau, bà Nhung báo đất đã đổi chủ sang Nguyễn Tấn Phúc (SN 2000, thường trú tổ 3, ấp 2, xã Hòa Phú, Củ Chi, TP.HCM) – con trai ông Nguyễn Tấn Phú (ở biệt thự mặt tiền đường Nguyễn Chí Thanh, Thủ Dầu Một). Bà Nhung khẳng định biết ông Phú 10 năm, nhà giàu, làm ăn đàng hoàng; nếu có giải tỏa, tranh chấp hay kiện tụng mà bên bán không chịu thì bà đứng ra chịu hoàn toàn trách nhiệm.

Ngày 20/6/2025, anh chở em gái đến biệt thự ông Phú để cọc. Có mặt: ông Phú, con trai Phúc, bà Nhung và Tạ Thị Hà (lúc đầu được giới thiệu là em vợ ông Phú, sau nói là cò/làm cho ông Phú). Ông Phú tuyên bố: “Tao ở biệt thự thế này, sổ có cả trăm cái, hơn 1 tỷ tao cho không hết mà đi lừa cái gì”; cam kết nếu tranh chấp, giải tỏa thì đền gấp 10 lần (không chỉ 1 đền 1 như giấy cọc).

Ngày 9/7/2025, hai bên ra công chứng. Ông Phú không đi, bà Hà đại diện. Trên hợp đồng khai giá chỉ 250 triệu (để trốn thuế). Bà Nhung giải thích bên bán chịu trách nhiệm nếu bị điều tra. Em gái Hồ Thị Thông đứng tên sổ và làm giấy ủy quyền cho bà Nhung làm mọi thủ tục.

Sau công chứng, đo đạc phát hiện đất bị chồng lấn ranh (lấn sang đất hàng xóm hơn một nửa diện tích), tọa độ sai lệch. Bà Nhung lần lượt viện lý do “xác nhập tỉnh”, “máy đo cũ”, “phải xin giấy phép xây dựng mới đo được”… Kết quả đo nhiều lần vẫn xác nhận chồng lấn ranh. Địa chính phường khẳng định việc đòi lại đất gần như không khả thi vì hàng xóm đã xây rào hàng chục năm; muốn kiện phải kiện từ người phân lô, địa chính cấp sổ đến người bán và môi giới – tốn kém hơn cả giá đất và kéo dài hơn 20 năm chưa chắc xong.

Thiệt hại lần 1: Gia đình mất trắng hơn 1 tỷ đồng (toàn bộ tài sản gom góp, vay mượn). Sổ hồng đã sang tên nhưng đất không sử dụng được. Bên bán chỉ chịu trách nhiệm theo giá khai 250 triệu trên hợp đồng.

Lần 2: Bán lại lô đất cho người khác

Ngày 21/10/2025, bà Nhung hứa sẽ thu lại đất cho gia đình anh sau khi bán đất của mình. Ngày 28/10/2025, bà đề xuất đăng bán luôn lô đất của anh, nếu bán được thì ok, nếu bán đất của bà trước thì bà mua lại.

Ngày 22/12/2025, bà Nhung gọi báo có người trả giá 1 tỷ 140 triệu (lỗ 80 triệu). Anh đồng ý vì quá mệt mỏi. Tối hôm đó cọc tại nơi anh làm việc. Có mặt: anh Lược, em gái, bà Nhung, chồng bà Nhung, chị Thi (người mua), và hai người cò đất không rõ tên. Cọc 100 triệu, hẹn một tháng công chứng. Bà Nhung yêu cầu trả ngay 20 triệu tiền cò, nói “đó là luật”.

Ngày 12/1/2026, chị Thi gọi địa chính đo đất, phát hiện chồng lấn ranh nghiêm trọng. Tại nhà hàng xóm có: vợ chồng chủ nhà, bà Nhung, chị Thi, anh Bình (Trưởng phòng địa chính phường Phú An) và bạn anh Lược. Anh Bình xác nhận đất mất hơn nửa, kiện rất khó. Kết quả: anh phải trả lại 100 triệu cọc cho chị Thi và mất luôn 20 triệu tiền cò.

Thiệt hại lần 2: Mất thêm 20 triệu tiền môi giới, cộng với 80 triệu lỗ nếu bán được (nhưng thực tế không bán được).

Lần 3: Đổi sang đất Tây Ninh

Ngày 5/3/2026, anh đến nhà bà Nhung đòi giải quyết. Bà nói mình cũng bị ông Phú và bà Hà lừa, hứa khi có tiền sẽ thu lại đất. Sau đó bà đề xuất đổi sang lô đất của mình tại Tây Ninh (thửa 1086, tờ bản đồ số 18, xã Long Khánh, huyện Bến Cầu, Tây Ninh cũ). Giá trị thấp hơn khoảng 500–600 triệu. Bà cam đoan đất ok, sổ đang cầm và sang tên cho người anh bà con ở Hà Nội tên Phạm Hồng Đăng.

Ngày 23/3/2026, địa chính xã Bến Cầu đo đất phát hiện hàng xóm xây nhà lấn 18 m². Hai phương án: kiện đòi lại (lâu, ít khả thi) hoặc cấp sổ mới theo hiện trạng (mất 18 m²). Anh và bà Nhung chọn phương án 2. Bà Nhung hứa hoàn tất hồ sơ ký giáp ranh và đổi sổ.

Ba tuần sau, bà báo không đổi sổ được vì hai lô kế bên đang bị ngân hàng tịch thu, phát mãi và ngân hàng đã có đơn ngăn chặn lô đất của bà (do đất bị chồng lấn ranh ba bên).

Kết quả lần 3: Đổi đất thất bại hoàn toàn. Không còn lối thoát.

Kết: Sự bất lực và dặn dò cuối cùng

Đến lúc này, anh Hồ Bá Lược hoàn toàn bất lực. Từ đầu đến cuối, bà Nhung luôn nói “con cứ yên tâm”, “có gì má lo”, “đụng chuyện gì cũng OK”, nhưng cuối cùng đưa anh vào đường cùng rồi bảo “không biết phải làm sao”. Ông Phú và bà Hà phủi trách nhiệm: “Mua sao bán vậy”.

Số tiền hơn 1 tỷ đối với nhiều người không là gì, nhưng với gia đình anh là tài sản mấy chục năm trời. Mất trắng nghĩa là mẹ già và cả nhà sẽ phải ở trọ suốt quãng đời còn lại. Áp lực trách nhiệm với mẹ bệnh, anh trai thần kinh không ổn định, em gái, vợ con (đặc biệt con trai út tăng động) đè nặng khiến anh không còn cách nào khác.

Anh viết những dòng này trước khi ra đi, mong cơ quan chức năng có thẩm quyền và cộng đồng mạng xem xét, lấy lại công bằng, giúp gia đình mua được căn nhà nhỏ để mẹ già và anh em có nơi an nghỉ. Anh thành thật xin lỗi mọi người vì đã làm phiền.

Đây là sự việc cực kỳ nghiêm trọng khiến cộng đồng bức xúc, phẫn nộ, bảy tỏ ý kiến cảm xúc ngày trên bài viết cuối cùng trên trang cá nhân của anh. Ngay trong ngày xảy ra sự việc quyên sinh của anh Hồ Bá Lược, người dân đã liên liên page Bình Dương 24H (một kênh truyền thông lớn tại địa phương) để kênh tiếp cận gia đình cập nhật thông tin và quyên góp hỗ trợ từ cộng đồng.

Theo hình ảnh mới nhất từ page, tang lễ của anh được tổ chức tại nhà ba mẹ vợ ở Thủ Đức, hình ảnh cũng cho thấy công an địa phương cũng đại diện ghé thăm viếng. Hiện tại admin page cũng đang cố gắng liên hệ với luật sự để giúp gia đình tìm lại công lý. Nguồn tin →

Công An địa phương cũng đến chia buồn cùng gia đình anh Lược

Trên trang cá nhân của Luật sư Hà, anh cũng nêu quan điểm về trường hợp của anh Hồ Bá Lược có thể hòan toàn lấy lại được số tiền và mọi người không quá nên bi quan trong trường hợp tương tự mà hãy tìm đến sự giúp đỡ của luật pháp. Nguồn tin →

Theo thông tin cập nhật trên mạng xã hội, ngoài việc cộng đồng gửi tiền phúng điếu qua thông tin kênh Bình Dương 24H thì Luật sư Hà cũng để lại bình luận trên trang cá nhân của a Lược ngỏ ý muốn hỗ trợ gia đình miễn phí trong việc tìm lại quyền lợi.

Đồng thời, anh Nguyễn Hoàng Thành để lại bình luận, muốn liên hệ tặng cho gia đình anh Lược 1 lô đất trị giá 500 triệu tại Chơn Thành, Bình Phước (cũ) để gia đinh ăn cư, ổn định cuộc sống.

Thông tin tham khảo, một số Án lệ tương tự :

Án lệ trong việc xử lý giao dịch đất bị chồng lấn ranh

- Tình huống: Người mua đặt cọc mua đất, sau đó phát hiện đất bị lấn ranh/chồng lấn ranh nghiêm trọng do cơ quan nhà nước cấp sai hoặc do lỗi của bên thứ ba.

- Nguyên tắc xử lý của Án lệ 25/2018/AL: Đây được xem là lý do khách quan/sự kiện bất khả kháng nằm ngoài tầm kiểm soát của bên mua. Bên mua có quyền từ chối ký hợp đồng chuyển nhượng chính thức mà không bị phạt cọc. Bên bán bắt buộc phải hoàn trả 100% tiền cọc cho bên mua. 

- Nội dung khái quát: Về hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vô hiệu do đối tượng không thể thực hiện được.

- Tình huống áp dụng: Hai bên đã ký hợp đồng công chứng, đã làm thủ tục sang tên, nhưng sau đó phát hiện mảnh đất bị chồng lấn ranh giới nghiêm trọng với đất của bên thứ ba (hàng xóm) dẫn đến diện tích thực tế bị thiếu hụt lớn hoặc không thể cắm mốc ranh giới, không sử dụng đúng mục đích (không xây dựng được).

- Giải pháp pháp lý: Tòa án tối cao xác định đất bị chồng lấn ranh làm cho đối tượng của hợp đồng bị lỗi từ trước, không thể bàn giao mặt bằng sạch cho người mua. Hợp đồng chuyển nhượng này bị tuyên Vô hiệu toàn bộ.

- Hợp đồng không làm phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên từ thời điểm xác lập.

- Các bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận: Người bán phải trả lại 100% số tiền đã nhận; Người mua trả lại sổ hồng (để cơ quan chức năng hủy bỏ biến động sang tên hoặc thu hồi sổ cấp sai).

- Bên có lỗi phải bồi thường thiệt hại: Nếu người bán cố ý che giấu thông tin lấn ranh, người bán phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho người mua (chi phí đo đạc, lãi suất tiền vay, chênh lệch giá đất thị trường).

- Tình huống thực tế: Hợp đồng công chứng khai 250 triệu (trốn thuế), nhưng số tiền trả thực tế là 1 tỷ 220 triệu. Bên bán đang dựa vào giá hợp đồng để né trách nhiệm bồi thường.

- Áp dụng nguyên tắc giải quyết (Tương đương án lệ dân sự): Bản án số 43/2021/DS-PT của TAND tỉnh Tiền Giang và thực tiễn xét xử tối cao xác định: Khi có tranh chấp về hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất \\hai giá\\, Tòa án sẽ tuyên Hợp đồng công chứng bị vô hiệu do giả tạo (che giấu giao dịch thực tế) theo Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015.

- Giải pháp pháp lý cho anh: Tòa án sẽ dựa vào các tài liệu như: giấy cọc tiền viết tay trước đó, tin nhắn, băng ghi âm cuộc gọi tại biệt thự ông Phú, người làm chứng (em gái, mẹ anh) để công nhận số tiền giao dịch thực tế là 1 tỷ 220 triệu. Khi hợp đồng vô hiệu, các bên hoàn trả cho nhau những gì đã nhận, Ông Phú/Phúc có trách nhiệm trả lại đúng 1 tỷ 220 triệu chứ không phải 250 triệu.

- Tình huống thực tế: Anh phải hủy hợp đồng với chị Thi, trả lại 100 triệu tiền cọc vì đất bị trồng ranh nghiêm trọng (lý do khách quan), nhưng bà Nhung không chịu trả lại 20 triệu tiền cò.

- Áp dụng Án lệ số 25/2018/AL của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao: Án lệ này quy định về việc không phải chịu phạt cọc vì lý do khách quan. Đất bị lấn ranh/trồng ranh do cơ quan nhà nước cấp sai hoặc hàng xóm lấn chiếm từ trước là sự kiện bất khả kháng/lý do khách quan nằm ngoài tầm kiểm soát của anh.

- Giải pháp pháp lý cho anh: Vì giao dịch không thể thực hiện do lỗi khách quan (đất lỗi ranh giới), hợp đồng môi giới/thỏa thuận tiền cò không đạt được mục đích cuối cùng là chuyển nhượng thành công hợp pháp. Anh có quyền áp dụng tinh thần Án lệ 25/2018/AL để yêu cầu bà Nhung hoàn trả lại 20 triệu đồng tiền cò do giao dịch đổ vỡ ngoài ý muốn.