Phương án phát triển hệ thống đô thị tỉnh Nghệ An đến năm 2030

Phương án phát triển hệ thống đô thị tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 được phê duyệt theo Quyết định số 2856/QĐ-UBND nhằm mục tiêu cụ thể hóa chiến lược tổ chức không gian lãnh thổ, nâng cao tỷ lệ đô thị hóa, phân bố hợp lý lực lượng sản xuất và phát triển hạ tầng kỹ thuật – xã hội đồng bộ. Quy hoạch định hướng phát triển mạng lưới đô thị Nghệ An theo các trục động lực, mở rộng không gian phát triển cho các đô thị hạt nhân, tạo sự kết nối chặt chẽ giữa khu vực đồng bằng, ven biển và khu vực miền núi Tây Nghệ An.

Nội dung quy hoạch được cấu trúc rõ ràng theo hai giai đoạn chiến lược: giai đoạn đến năm 2030 và giai đoạn sau năm 2030 (tầm nhìn đến năm 2050). Các đô thị được phân loại theo tiêu chuẩn hiện hành (Loại II, Loại III) gắn liền với định hướng thành lập phường và mở rộng đơn vị hành chính phù hợp.

Đô thị tỉnh Nghệ An giai đoạn đến năm 2030

Trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, toàn tỉnh Nghệ An tập trung xây dựng và phát triển hệ thống bao gồm 35 đô thị. Trong đó, có 5 đô thị giữ vai trò trung tâm động lực chính (đạt tiêu chí Đô thị loại II) và 30 đô thị đóng vai trò trung tâm cấp huyện, đô thị vệ tinh hoặc trung tâm cụm xã (đạt tiêu chí Đô thị loại III).

1. Nhóm đô thị động lực trung tâm (Đô thị loại II)

Các đô thị thuộc nhóm này đóng vai trò hạt nhân tăng trưởng kinh tế, đầu mối giao thương và là trung tâm văn hóa – xã hội của từng vùng trong tỉnh:

– Đô thị Vinh: Định hướng đô thị loại II. Phạm vi đơn vị hành chính gồm 6 khu vực trọng điểm: Phường Trường Vinh, Phường Thành Vinh, Phường Vinh Hưng, Phường Vinh Phú, Phường Vinh Lộc và Phường Cửa Lò. Định hướng tất cả các đơn vị hành chính này đều phát triển thành phường.

– Đô thị Hoàng Mai: Định hướng đô thị loại II. Phạm vi đơn vị hành chính gồm: Phường Hoàng Mai, Phường Tân Mai, Phường Quỳnh Mai, Xã Quỳnh Văn và Xã Quỳnh Anh. Định hướng thành lập phường tại các đơn vị hành chính thành phần.

– Đô thị Thái Hòa: Định hướng đô thị loại II. Phạm vi đơn vị hành chính gồm: Phường Thái Hòa, Phường Tây Hiếu và Xã Đông Hiếu. Định hướng nâng cấp thành lập phường.

– Đô thị Diễn Châu: Định hướng đô thị loại II. Phạm vi đơn vị hành chính bao gồm: Xã Diễn Châu, Xã Đức Châu, Xã Quảng Châu, Xã Hải Châu và Xã Minh Châu. Định hướng tất cả các xã này đều phát triển nâng cấp thành phường.

– Đô thị Đô Lương: Định hướng đô thị loại II. Phạm vi đơn vị hành chính bao gồm: Xã Đô Lương, Xã Văn Hiến, Xã Thuần Trung và Xã Lương Sơn. Định hướng thành lập phường tại Xã Đô Lương; các xã còn lại duy trì cấu trúc đơn vị hành chính cấp xã.

2. Nhóm đô thị trung tâm huyện và vùng ven (Đô thị loại III)

Giai đoạn đến năm 2030 bao gồm 30 đô thị loại III, tạo thành mạng lưới hỗ trợ phát triển toàn diện cho các địa phương:

• Đô thị Hưng Nguyên: Đơn vị hành chính là Xã Hưng Nguyên; loại đô thị III; định hướng thành lập Phường.
• Đô thị Quán Hành: Đơn vị hành chính là Xã Nghi Lộc; loại đô thị III; định hướng thành lập Phường.
• Đô thị Quỳnh Sơn: Đơn vị hành chính là Xã Quỳnh Sơn; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Nghĩa Long: Đơn vị hành chính là Xã Nghĩa Lộc; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Nghĩa Khánh: Đơn vị hành chính là Xã Nghĩa Khánh; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Dùng: Đơn vị hành chính là Xã Đại Đồng; loại đô thị III; định hướng thành lập Phường.
• Đô thị Tiên Liên: Đơn vị hành chính là Xã Tam Đồng; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Hoa Thành: Đơn vị hành chính là Xã Yên Thành; loại đô thị III; định hướng thành lập Phường.
• Đô thị Đô Thành: Đơn vị hành chính là Xã Đông Thành; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Vân Tụ: Đơn vị hành chính là Xã Vân Tụ; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Cầu Giát: Đơn vị hành chính là Xã Quỳnh Lưu; loại đô thị III; định hướng thành lập Phường.
• Đô thị Sơn Hải: Đơn vị hành chính là Xã Quỳnh Phú; loại đô thị III; định hướng thành lập Phường.
• Đô thị Tuần: Đơn vị hành chính là Xã Quỳnh Tam; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Nam Đàn: Đơn vị hành chính là Xã Vạn An; loại đô thị III; định hướng thành lập Phường.
• Đô thị Trà Lân: Đơn vị hành chính là Xã Con Cuông; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Nghĩa Đàn: Đơn vị hành chính là Xã Nghĩa Đàn; loại đô thị III; định hướng thành lập Phường.
• Đô thị Quỳ Hợp: Đơn vị hành chính là Xã Quỳ Hợp; loại đô thị III; định hướng thành lập Phường.
• Đô thị Tân Kỳ: Đơn vị hành chính là Xã Tân Kỳ; loại đô thị III; định hướng thành lập Phường.
• Đô thị Kim Nhan: Đơn vị hành chính là Xã Anh Sơn; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Cây Chanh: Đơn vị hành chính là Xã Nhân Hòa; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Kim Sơn: Đơn vị hành chính là Xã Quế Phong; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Tân Lạc: Đơn vị hành chính là Xã Quỳ Châu; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Sông Dinh: Đơn vị hành chính là Xã Tam Hợp; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Thạch Giám: Đơn vị hành chính là Xã Tương Dương; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Mường Xén: Đơn vị hành chính là Xã Mường Xén; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Long Xá: Đơn vị hành chính là Xã Hưng Nguyên Nam; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Trung Phúc Cường: Đơn vị hành chính là Xã Thiên Nhẫn; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Nam Giang: Đơn vị hành chính là Xã Kim Liên; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Khai Sơn: Đơn vị hành chính là Xã Yên Xuân; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.
• Đô thị Chợ Thượng: Đơn vị hành chính là Xã Phúc Lộc; loại đô thị III; giữ cấu trúc đơn vị hành chính cấp Xã.

Đô thị tỉnh Nghệ An giai đoạn sau năm 2030 (tầm nhìn đến năm 2050)

Giai đoạn sau năm 2030 đánh dấu sự phát triển bứt phá của hệ thống đô thị Nghệ An với tổng cộng 39 đô thị và khu vực đô thị. Nhiều khu vực đô thị loại III giai đoạn trước được nâng cấp lên tiêu chí Đô thị loại II, đồng thời hình thành thêm hàng loạt đô thị mới tại các địa bàn chiến lược.

1. Mở rộng và nâng cấp các Đô thị / Khu vực Đô thị loại II

Giai đoạn này tập trung hoàn thiện 8 đại đô thị và khu vực đô thị loại II:

– Đô thị Vinh (Mở rộng toàn diện): Đạt chuẩn Đô thị loại II. Cấu trúc bao gồm 13 đơn vị hành chính: Phường Trường Vinh, Phường Thành Vinh, Phường Vinh Hưng, Phường Vinh Phú, Phường Vinh Lộc, Phường Cửa Lò, Xã Nghi Lộc, Xã Đông Lộc, Xã Hưng Nguyên, Xã Yên Trung, Xã Trung Lộc, Xã Lam Thành và Xã Hưng Nguyên Nam. Định hướng thành lập phường tại hầu hết các đơn vị hành chính (trừ Xã Yên Trung và Xã Hưng Nguyên Nam duy trì cấu trúc cấp xã).

– Đô thị Hoàng Mai: Đô thị loại II. Bao gồm 5 đơn vị hành chính: Phường Hoàng Mai, Phường Tân Mai, Phường Quỳnh Mai, Xã Quỳnh Văn và Xã Quỳnh Anh. Toàn bộ 5 đơn vị hành chính đều được nâng cấp thành lập Phường.

– Đô thị Thái Hòa: Đô thị loại II. Bao gồm 5 đơn vị hành chính: Phường Thái Hòa, Phường Tây Hiếu, Xã Đông Hiếu, Xã Nghĩa Lộc và Xã Nghĩa Khánh. Định hướng thành lập phường tại Phường Thái Hòa, Phường Tây Hiếu và Xã Đông Hiếu; 2 xã Nghĩa Lộc, Nghĩa Khánh giữ cấu trúc cấp xã.

– Đô thị Diễn Châu: Đô thị loại II. Mở rộng gồm 7 đơn vị hành chính: Xã Diễn Châu, Xã Đức Châu, Xã Quảng Châu, Xã Hải Châu, Xã Minh Châu, Xã An Châu và Xã Tân Châu. Định hướng thành lập phường tại 6 đơn vị (Diễn Châu, Đức Châu, Quảng Châu, Hải Châu, Minh Châu, An Châu); Xã Tân Châu giữ cấu trúc cấp xã.

– Đô thị Đô Lương: Đô thị loại II. Mở rộng gồm 4 đơn vị hành chính: Xã Đô Lương, Xã Văn Hiến, Xã Thuần Trung và Xã Lương Sơn. Định hướng thành lập phường tại các xã Đô Lương, Văn Hiến, Thuần Trung; Xã Lương Sơn giữ cấu trúc cấp xã.

– Khu vực đô thị Dùng: Nâng loại lên Đô thị loại II. Gồm 3 đơn vị hành chính: Xã Đại Đồng, Xã Tam Đồng và Xã Hoa Quân. Định hướng thành lập phường tại Xã Đại Đồng và Xã Tam Đồng; Xã Hoa Quân giữ cấu trúc cấp xã.

– Khu vực đô thị Hoa Thành: Nâng loại lên Đô thị loại II. Gồm 3 đơn vị hành chính: Xã Yên Thành, Xã Quan Thành và Xã Hợp Minh. Định hướng thành lập phường tại Xã Yên Thành; Xã Quan Thành và Xã Hợp Minh giữ cấu trúc cấp xã.

– Khu vực đô thị Cầu Giát: Nâng loại lên Đô thị loại II. Gồm 6 đơn vị hành chính: Xã Đông Thành, Xã Vân Tụ, Xã Quỳnh Lưu, Xã Quỳnh Phú, Xã Quỳnh Sơn và Xã Quỳnh Tam. Định hướng thành lập phường tại Xã Quỳnh Lưu và Xã Quỳnh Phú; các xã Đông Thành, Vân Tụ, Quỳnh Sơn, Quỳnh Tam giữ cấu trúc cấp xã.

2. Hệ thống Đô thị loại III giai đoạn sau năm 2030

Bao gồm 31 đô thị loại III, kết hợp giữa các đô thị hiện có và các đô thị mới được hình thành:

• Đô thị Nam Đàn: Đơn vị hành chính Xã Vạn An (Thành lập Phường).
• Đô thị Trà Lân: Đơn vị hành chính Xã Con Cuông (Thành lập Phường).
• Đô thị Nghĩa Đàn: Đơn vị hành chính Xã Nghĩa Đàn (Thành lập Phường).
• Đô thị Quỳ Hợp: Đơn vị hành chính Xã Quỳ Hợp (Thành lập Phường).
• Đô thị Tân Kỳ: Đơn vị hành chính Xã Tân Kỳ (Thành lập Phường).
• Đô thị Kim Nhan: Đơn vị hành chính Xã Anh Sơn (Giữ cấu trúc cấp Xã).
• Đô thị Cây Chanh: Đơn vị hành chính Xã Nhân Hòa (Thành lập Phường).
• Đô thị Kim Sơn: Đơn vị hành chính Xã Quế Phong (Giữ cấu trúc cấp Xã).
• Đô thị Tân Lạc: Đơn vị hành chính Xã Quỳ Châu (Giữ cấu trúc cấp Xã).
• Đô thị Sông Dinh: Đơn vị hành chính Xã Tam Hợp (Giữ cấu trúc cấp Xã).
• Đô thị Thạch Giám: Đơn vị hành chính Xã Tương Dương (Giữ cấu trúc cấp Xã).
• Đô thị Mường Xén: Đơn vị hành chính Xã Mường Xén (Giữ cấu trúc cấp Xã).
• Đô thị Trung Phúc Cường: Đơn vị hành chính Xã Thiên Nhẫn (Giữ cấu trúc cấp Xã).
• Đô thị Nam Giang: Đơn vị hành chính Xã Kim Liên (Giữ cấu trúc cấp Xã).
• Đô thị Khai Sơn: Đơn vị hành chính Xã Yên Xuân (Giữ cấu trúc cấp Xã).
• Đô thị Chợ Thượng: Đơn vị hành chính Xã Phúc Lộc (Giữ cấu trúc cấp Xã).

Các đô thị mới phát triển giai đoạn sau năm 2030 (đều thuộc tiêu chí Đô thị loại III và giữ cấu trúc cấp Xã):

• Đô thị Bạch Hà (Đơn vị hành chính: Xã Bạch Hà).
• Đô thị Hùng Châu (Đơn vị hành chính: Xã Hùng Châu).
• Đô thị Hải Lộc (Đơn vị hành chính: Xã Hải Lộc).
• Đô thị Đại Huệ (Đơn vị hành chính: Xã Đại Huệ).
• Đô thị Thần Lĩnh (Đơn vị hành chính: Xã Thần Lĩnh).
• Đô thị Văn Kiều (Đơn vị hành chính: Xã Văn Kiều).
• Đô thị Xuân Lâm (Đơn vị hành chính: Xã Xuân Lâm).
• Đô thị Bạch Ngọc (Đơn vị hành chính: Xã Bạch Ngọc).
• Đô thị Vĩnh Tường (Đơn vị hành chính: Xã Vĩnh Tường).
• Đô thị Giai Lạc (Đơn vị hành chính: Xã Giai Lạc).
• Đô thị Bình Minh (Đơn vị hành chính: Xã Bình Minh).
• Đô thị Nam Nghĩa (Đơn vị hành chính: Xã Nam Đàn).
• Đô thị Nghĩa Hưng (Đơn vị hành chính: Xã Nghĩa Hưng).
• Đô thị Cát Ngạn (Đơn vị hành chính: Xã Cát Ngạn).
• Đô thị Vân Du (Đơn vị hành chính: Xã Vân Du).