Dự án tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ, TP Hồ Chí Minh

Dự án Tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ là một trong những dự án hạ tầng giao thông quan trọng của TP. Hồ Chí Minh, được triển khai theo hình thức đầu tư trực tiếp bởi doanh nghiệp tư nhân.

Đây là tuyến đường sắt đô thị tốc độ cao đầu tiên kết nối trung tâm thành phố với khu vực Cần Giờ – vùng đất ven biển đang được định hướng phát triển thành trung tâm du lịch sinh thái và đô thị biển hiện đại.

Dự án không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ trung tâm TP.HCM đến Cần Giờ (từ hơn 1-2 giờ xuống chỉ khoảng 13-20 phút) mà còn góp phần giảm ùn tắc giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế – du lịch và hỗ trợ quy hoạch các khu đô thị mới theo mô hình TOD (Transit Oriented Development).

Thông tin tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ

Tên dự án: Dự án tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ.

Chủ dự án: Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VINSPEED (thuộc Tập đoàn Vingroup).

• Địa chỉ: Tòa nhà Symphony, Đường Chu Huy Mân, Khu đô thị Vinhomes Riverside, phường Phúc Lợi, thành phố Hà Nội.
• Người đại diện theo pháp luật: Ông Phạm Thiếu Hoa, chức vụ Tổng Giám đốc.

Tổng mức đầu tư sơ bộ: Khoảng 102.430 tỷ đồng (một số báo cáo trước đó ghi nhận mức khoảng 86.650 tỷ đồng), chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng (khoảng 12.784 tỷ đồng do ngân sách nhà nước thực hiện). Dự án được hưởng nhiều ưu đãi đầu tư như miễn giảm tiền sử dụng đất và ưu đãi thuế.

Quy mô kỹ thuật:

• Loại hình: Đường đôi, khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, điện khí hóa hiện đại.
• Tốc độ thiết kế tối đa: 350 km/h.
• Tải trọng trục: 17 tấn/trục.
• Tổng diện tích sử dụng đất: Khoảng 317,67 ha (bao gồm hành lang bảo vệ đường sắt), một số nguồn cập nhật khoảng 328 ha.

Vị trí địa lý và hướng tuyến

Dự án nằm hoàn toàn trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh, đi qua 8 xã/phường: phường Bến Thành, phường Xóm Chiếu, phường Tân Thuận, phường Tân Mỹ, xã Nhà Bè, xã Bình Khánh, xã An Thới Đông và xã Cần Giờ.

• Điểm đầu: Khu vực ga Bến Thành (nút giao Hàm Nghi – Lê Lợi, gần chợ Bến Thành, phường Bến Thành).
• Điểm cuối: Khu đất 39 ha tiếp giáp dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ (Vinhomes Green Paradise), xã Cần Giờ.
• Chiều dài tuyến: Khoảng 52,92 km đến hơn 54 km (tùy theo các báo cáo điều chỉnh).

Hướng tuyến chi tiết (theo mô tả kỹ thuật):

• Từ Km0+00 (nút giao Hàm Nghi – Lê Lợi), tuyến đi Đông Nam dọc đường Phó Đức Chính, vượt rạch Bến Nghé sang đường Lê Quốc Hưng, rồi dọc đường Nguyễn Tất Thành.
• Qua chợ Xóm Chiếu, chuyển hướng dọc đường Nguyễn Văn Linh, qua nút giao Nguyễn Thị Thập (Km4+950), sang phường Tân Mỹ.
• Tiếp tục vượt nút giao cầu Phú Mỹ, vào đường Nguyễn Lương Bằng, đường 15B, D1, vượt sông Rạch Đĩa (Km9+800) sang xã Nhà Bè.
• Vượt sông Soài Rạp (Km13+190) sang xã Bình Khánh, đi song song với cao tốc Bến Lức – Long Thành đến Km17+000, rồi vượt cao tốc tại Km18+000 và vào hành lang đường Rừng Sác.
• Từ Km22+000 tách ra, vượt đường Trần Quang Nhơn (Km23+484) sang xã An Thới Đông, bám theo đường Rừng Sác, vượt sông An Nghĩa (Km27+000), Rạch Đôn, sông Lôi Giang (Km31+800), sông Dinh Bà (cầu Dần Xây – Km37+717) sang xã Cần Giờ.
• Từ Km37+717 bám theo đường Rừng Sác đến Km51+000 (nút giao Duyên Hải), rồi đi thẳng đến Km52+922 tại KĐT Cần Giờ.

Đặc biệt quan trọng: Hướng tuyến được lựa chọn đi qua vùng đệm của Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ (được UNESCO công nhận), không đi vào vùng lõi để bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn. Đoạn Km44+00 còn điều chỉnh tránh ranh giới rừng loại I.

Hệ thống ga và depot

Giai đoạn 1 (ưu tiên triển khai):

• Ga Bến Thành (ga đầu tuyến): Diện tích 1,2 ha, tại nút giao Lê Lợi – Hàm Nghi. Thiết kế 4 đường (2 đường chính tuyến, 2 đường đón gửi), 2 ke ga. Kết nối thuận lợi với tuyến đường sắt đô thị số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) và các tuyến giao thông xung quanh (Hàm Nghi, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi).
• Ga Cần Giờ (ga cuối tuyến): Diện tích 1,2 ha tại xã Cần Giờ. Thiết kế tương tự 4 đường. Đường tiếp cận: đường Phan Đức và đường nối quy hoạch (bề rộng 30m, diện tích 0,6 ha).

Giai đoạn 2 (các ga tiềm năng khi có nhu cầu):

• Ga Tân Thuận: Km6+550, trên đường Nguyễn Lương Bằng (phường Phú Thuận).
• Ga Tân Mỹ: Km4+500, diện tích 1,2 ha (phường Tân Mỹ), kết hợp phát triển khu đô thị mới theo mô hình TOD khoảng 35 ha.
• Ga Nhà Bè: Km6+600, diện tích 1,2 ha, kết nối với tuyến đường sắt đô thị số 10 quy hoạch (hai ga sẽ gần nhau để thuận tiện chuyển tiếp).
• Ga Bình Khánh: Km14+600, gần nút giao cao tốc Bến Lức – Long Thành.

Ngoài ra, dự án còn có Depot và Trung tâm điều khiển hoạt động (OCC) đặt tại xã Cần Giờ.

Loại hình vận hành: Có 2 loại tàu – tàu tốc hành (chạy thẳng từ ga đầu đến ga cuối) và tàu thường (dừng tại tất cả các ga).

Tiến độ thực hiện dự án

Theo kế hoạch ban đầu và cam kết của nhà đầu tư:

• Quý II/2025 – Quý III/2025: Hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
• Quý III/2025 – Quý IV/2025: Hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu khả thi.
• Quý IV/2025: Giải phóng mặt bằng và động thổ (đã chính thức động thổ ngày 19/12/2025).
• Quý IV/2025 – Quý III/2027: Thi công và lắp đặt thiết bị (thời gian thi công khoảng 27-30 tháng).
• Quý III/2027 – Quý IV/2027: Vận hành chạy thử nghiệm.
• Quý I/2028: Vận hành thương mại (một số cập nhật mới nhất cho thấy chạy thử vào Quý IV/2028, khai thác cuối năm 2028, tùy thuộc tiến độ giải phóng mặt bằng).

TP.HCM đang đẩy nhanh kế hoạch bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, với mục tiêu hoàn tất giải phóng mặt bằng vào tháng 10/2026. Nhà đầu tư đang phối hợp chặt chẽ với các sở ban ngành để đảm bảo tiến độ.

Ý nghĩa và tác động của dự án

• Giao thông: Giảm tải cho các tuyến đường bộ hiện hữu (Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Tất Thành…), kết nối thuận tiện với hệ thống metro nội đô và cao tốc.
• Kinh tế – Du lịch: Thúc đẩy phát triển Khu đô thị lấn biển Cần Giờ, thu hút đầu tư, du lịch sinh thái và kinh tế biển. Dự án được xem là “cú hích” cho vùng Nam TP.HCM.
• Môi trường & Quy hoạch: Thiết kế hiện đại, đi qua vùng đệm sinh quyển để giảm thiểu tác động; đồng thời hỗ trợ phát triển đô thị TOD xung quanh các ga.
• Xã hội: Tạo việc làm trong giai đoạn thi công, cải thiện kết nối cho người dân khu vực ngoại thành.

Dự án cũng là minh chứng cho việc huy động vốn tư nhân (PPP) vào hạ tầng lớn, với sự tham gia mạnh mẽ của Vinspeed/Vingroup – bước đi chiến lược nhằm hiện đại hóa hệ thống đường sắt Việt Nam.

Kết luận

Tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ là dự án mang tính đột phá, với tốc độ cao, công nghệ hiện đại và tiến độ kỷ lục (khoảng 27-30 tháng thi công). Dù còn một số thách thức về giải phóng mặt bằng và bảo vệ môi trường rừng ngập mặn, nhưng với sự quyết tâm của TP.HCM và nhà đầu tư, dự án hứa hẹn sẽ hoàn thành đúng kế hoạch vào năm 2028, mở ra kỷ nguyên mới cho giao thông và phát triển bền vững của thành phố.

Thông tin trên được tổng hợp từ tài liệu dự án và các nguồn báo chí uy tín cập nhật đến năm 2026. Khi dự án tiến triển, một số chi tiết kỹ thuật (hướng tuyến chi tiết, vị trí ga chính xác) có thể được điều chỉnh thêm theo quy hoạch.