Điều chỉnh quy hoạch tỉnh Lâm Đồng (sau sáp nhập) đến năm 2030

Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phát triển của tỉnh sau sáp nhập với tỉnh Bình Thuận và Đắk Nông.

Việc điều chỉnh nhằm xây dựng không gian phát triển thống nhất, đồng bộ, giải quyết mâu thuẫn giữa các quy hoạch cũ và khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế của tỉnh Lâm Đồng (mới), hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội nhanh và bền vững.

Phạm vi, ranh giới lập Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng

Phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ phần lãnh thổ đất liền tỉnh Lâm Đồng và không gian biển theo Luật Biển Việt Nam 2012 và Nghị định 40/2016/NĐ-CP. Tổng diện tích tự nhiên hơn 24.233,10 km², với 124 đơn vị hành chính cấp xã (103 xã, 20 phường và 01 đặc khu hành chính).

Ranh giới địa lý:

• Phía Đông: giáp Biển Đông.
• Phía Tây: giáp tỉnh Mondulkiri (Vương quốc Campuchia).
• Phía Nam: giáp TP. Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai.
• Phía Bắc: giáp tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Khánh Hòa.

Quy hoạch điều chỉnh tập trung vào ba giai đoạn chính:

• Đánh giá thực trạng giai đoạn 2021-2025.
• Định hướng, phương án phát triển điều chỉnh giai đoạn 2026-2030.
• Tầm nhìn dài hạn đến năm 2050.

Bối cảnh điều chỉnh quy hoạch

Việc điều chỉnh quy hoạch được thực hiện trong bối cảnh sáp nhập tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận và Đắk Nông. Mục tiêu chính là định hình chiến lược phát triển tổng thể của tỉnh Lâm Đồng mới, trên cơ sở kế thừa và tích hợp quy hoạch cũ của ba tỉnh.

Quy hoạch mới tập trung giải quyết các xung đột không gian, đảm bảo tính kết nối đồng bộ giữa quy hoạch tỉnh với quy hoạch quốc gia và quy hoạch vùng.

Từ đó khai thác tối đa tiềm năng về khoáng sản (bô-xít, titan), năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch đa dạng và kinh tế biển.

Phương hướng phân vùng phát triển trên địa bàn tỉnh

Tỉnh Lâm Đồng (mới) được chia thành các tiểu vùng với định hướng phát triển riêng biệt, tận dụng lợi thế cạnh tranh:

1. Tiểu vùng phía Tây Lâm Đồng:  Phát triển công nghiệp khai khoáng, năng lượng tái tạo, thương mại biên giới và du lịch sinh thái – địa chất. Lợi thế: trữ lượng bô-xít lớn, quỹ đất điện gió/mặt trời, Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Đắk Nông, cửa khẩu Bu Prăng, Đắk Peur. Định hướng: khai thác – chế biến bô-xít – alumin – nhôm, trung tâm năng lượng tái tạo, logistics biên giới, du lịch cộng đồng và bảo tồn sinh thái.

2. Tiểu vùng trung tâm lãnh thổ phía Nam Lâm Đồng: Trọng tâm công nghiệp khai khoáng và chế biến bô-xít – alumin, hình thành chuỗi giá trị kim loại. Vai trò: trung tâm logistics trung chuyển cao nguyên, kết nối nông sản – khoáng sản với Đông Nam Bộ và cảng biển. Phát triển công nghiệp – năng lượng – nông nghiệp hàng hóa, du lịch văn hóa – tâm linh và nghỉ dưỡng cao nguyên.

3. Tiểu vùng trung tâm lãnh thổ Lâm Đồng: Trung tâm nông nghiệp công nghệ cao gắn với hệ sinh thái nghiên cứu – đào tạo Đà Lạt. Tập trung sản xuất giống, công nghệ sinh học, nông nghiệp chính xác, chuỗi giá trị nông sản cao cấp. Đồng thời phát triển công nghiệp chế biến, logistics nông sản và trung tâm nghiên cứu – ứng dụng công nghệ cao.

4. Tiểu vùng trung tâm lãnh thổ phía Bắc Lâm Đồng: Trung tâm du lịch cao nguyên chất lượng cao với hạt nhân Đà Lạt. Phát triển du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe, MICE, du lịch sinh thái. Là trung tâm giáo dục – đào tạo, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo (công nghệ sinh học, nông nghiệp công nghệ cao). Vai trò quan trọng trong bảo tồn sinh thái, bảo vệ rừng đầu nguồn và là cực tăng trưởng lan tỏa toàn tỉnh.

5. Tiểu vùng phía Đông Nam Lâm Đồng: Phát triển du lịch nghỉ dưỡng chất lượng cao, du lịch thể thao biển gắn với Phan Thiết – La Gi – Mũi Né. Trung tâm năng lượng ven biển (điện khí, LNG Sơn Mỹ, điện gió), công nghiệp chế biến – chế tạo sau nhôm, titan. Đầu mối logistics cảng biển, nông nghiệp ven biển thích ứng BĐKH và kinh tế biển mới.

6. Tiểu vùng phía Đông Bắc Lâm Đồng: Trung tâm năng lượng của tỉnh với hạt nhân Trung tâm điện lực Vĩnh Tân. Phát triển điện khí, điện gió, điện mặt trời và năng lượng mới. Khai thác – chế biến sâu titan, công nghiệp vật liệu, logistics cảng biển chuyên dụng. Du lịch và nông nghiệp ven biển quy mô phù hợp.

7. Tiểu vùng Đặc khu Phú Quý và vùng biển ngoài khơi: Không gian phát triển kinh tế biển tổng hợp, du lịch biển đảo, hậu cần nghề cá, logistics hàng hải, khai thác dầu khí và điện gió ngoài khơi. Phú Quý hướng tới trung tâm kinh tế biển đảo và du lịch chất lượng cao, đồng thời mở rộng ra vùng biển ngoài khơi với hydrogen xanh và các ngành kinh tế biển mới.

Các hành lang phát triển kinh tế

Nhóm hành lang kinh tế liên tỉnh:

• Hành lang Bắc – Nam Tây Nguyên: Kết nối khai khoáng, nông nghiệp công nghệ cao, thương mại biên giới, du lịch sinh thái.
• Hành lang Bắc – Nam trung tâm: Trục xương sống đô thị – kinh tế, kết nối Đà Lạt – Bảo Lộc với Khánh Hòa, Đồng Nai, TP.HCM.
• Hành lang Bắc – Nam ven biển: Kinh tế biển tổng hợp, du lịch, logistics, năng lượng.

Nhóm hành lang kinh tế nội tỉnh:

• Hành lang Đông – Tây phía Nam: Kết nối ven biển với cao nguyên, vận chuyển hàng hóa xuất khẩu.
• Hành lang Đông – Tây trung tâm: Kết nối Bu Prăng – Gia Nghĩa – Bảo Lộc – Bình Thuận, tăng cường giao thương Đông – Tây.
• Hành lang Đông – Tây phía Bắc: Kết nối cao nguyên Đà Lạt với ven biển, du lịch liên vùng và logistics nông sản.

Các khu vực động lực phát triển

Các khu vực động lực được xác định nhằm tạo cực tăng trưởng lan tỏa:

• Gia Nghĩa – Nhân Cơ – Kiến Đức và Bảo Lộc – Bảo Lâm – Tân Rai: Công nghiệp khai khoáng, chế biến bô-xít, năng lượng, logistics.
• Đức Trọng – Đơn Dương: Nông nghiệp công nghệ cao, logistics, giao thương (Cảng hàng không Liên Khương).
• Đà Lạt – Lạc Dương: Du lịch quốc tế, trung tâm tri thức và đổi mới sáng tạo.
• Phan Thiết – Mũi Né – Hàm Thuận Bắc: Du lịch biển, đô thị dịch vụ.
• Hàm Tân – La Gi – Sơn Mỹ: Công nghiệp năng lượng, chế biến, cảng biển.
• Tuy Phong – Bắc Bình – Vĩnh Tân: Năng lượng, công nghiệp vật liệu, logistics.
• Đặc khu Phú Quý và vùng biển: Kinh tế biển tổng hợp, du lịch đảo, năng lượng tái tạo ngoài khơi.

Kết luận

Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050 tạo nền tảng không gian phát triển mới, hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường.

Với việc tích hợp lợi thế từ ba tỉnh cũ, Lâm Đồng hướng tới trở thành tỉnh phát triển bền vững, hiện đại của vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế – xã hội quốc gia.