Trong quá trình thẩm định dự thảo Nghị quyết thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội để trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 9, Bộ Tư pháp đã đề xuất bổ sung quy định về giá trần đối với nhà ở xã hội (NOXH) để bán và cho thuê.
Mục tiêu của đề xuất này là đảm bảo quyền tiếp cận nhà ở của người dân, đặc biệt là các đối tượng thu nhập thấp. Tuy nhiên, Bộ Xây dựng, cơ quan chủ trì soạn thảo, chưa đồng ý với đề xuất này và đưa ra các lập luận dựa trên quy định hiện hành.
Chi tiết đề xuất của Bộ Tư pháp
Bộ Tư pháp cho rằng việc áp dụng giá trần sẽ giúp kiểm soát giá bán và giá cho thuê NOXH, từ đó đảm bảo tính công bằng và khả năng chi trả của người dân. Ngoài ra, Bộ này cũng đề xuất một số nội dung quan trọng khác:
Nội Dung Đề Xuất
Hậu kiểm dự án NOXH: Cần có quy định về cơ chế hậu kiểm để ngăn chặn tình trạng lạm dụng chính sách NOXH, đảm bảo các dự án được triển khai đúng mục đích và đối tượng thụ hưởng.
Minh bạch trong xét duyệt hồ sơ: Bộ Tư pháp đề nghị cơ quan Nhà nước, thay vì doanh nghiệp, chịu trách nhiệm xét duyệt thông tin và hồ sơ của người mua NOXH để đảm bảo tính minh bạch, tránh tình trạng trục lợi chính sách.
Chế tài đối với chủ đầu tư chậm tiến độ: Cần có cơ chế xử lý các chủ đầu tư không đáp ứng tiến độ xây dựng, chẳng hạn như yêu cầu chuyển nhượng dự án cho nhà đầu tư khác để tiếp tục triển khai, tránh lãng phí thời gian và cơ hội tiếp cận nhà ở của người dân.
Phản hồi của Bộ Xây dựng
Bộ Xây dựng đã đưa ra các phản hồi cụ thể đối với các đề xuất của Bộ Tư pháp:
Về giá trần NOXH:
Theo Luật Nhà ở 2023, giá thuê NOXH bao gồm kinh phí bảo trì và được xác định dựa trên thỏa thuận giữa chủ đầu tư và người thuê, trong khuôn khổ khung giá do UBND cấp tỉnh quy định.
Giá bán NOXH hiện nay do chủ đầu tư tự xác định dựa trên nguyên tắc tính đủ chi phí để thu hồi vốn đầu tư, bao gồm lãi vay (nếu có) và lợi nhuận định mức không quá 10%. Giá này được UBND tỉnh thẩm duyệt và không bao gồm các khoản ưu đãi của Nhà nước.
Do đó, Bộ Xây dựng cho rằng việc áp dụng giá trần là không cần thiết trong giai đoạn hiện nay và đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành.
Về hậu kiểm dự án:
Bộ Xây dựng đã tiếp thu ý kiến của Bộ Tư pháp và bổ sung quy định về hậu kiểm vào dự thảo Nghị quyết. Điều này nhằm tăng cường giám sát, đảm bảo các dự án NOXH được triển khai đúng mục tiêu.
Về xét duyệt hồ sơ và quản lý thông tin:
Bộ Xây dựng đang xây dựng hệ thống thông tin nhà ở và thị trường bất động sản, trong đó tích hợp dữ liệu về các cá nhân đã mua NOXH để theo dõi và quản lý chặt chẽ.
Quy định về trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc đảm bảo tiến độ, không trục lợi chính sách hay tham nhũng cũng đã được bổ sung vào dự thảo.
Chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội
Theo Quyết định số 444 của Thủ tướng Chính phủ, các địa phương được giao chỉ tiêu hoàn thành 100.275 căn NOXH trong năm 2025. Cụ thể:
- Hà Nội: 4.670 căn
- TPHCM: 2.874 căn
- TP Hải Phòng: 10.158 căn
- TP Đà Nẵng: 1.500 căn
- Và các địa phương khác.
Giai đoạn 2025-2030, Thủ tướng giao chỉ tiêu hoàn thành 995.445 căn NOXH trên cả nước, trong đó:
- Hà Nội: 56.200 căn
- TPHCM: 69.700 căn
- TP Hải Phòng: 33.500 căn
- TP Đà Nẵng: 12.800 căn
- Và các địa phương khác.
Kết luận
Mặc dù Bộ Tư pháp đưa ra các đề xuất nhằm tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong phát triển NOXH, Bộ Xây dựng vẫn giữ quan điểm không bổ sung quy định giá trần vào dự thảo Nghị quyết. Tuy nhiên, các ý kiến về hậu kiểm và quản lý thông tin đã được tiếp thu và tích hợp.
Dự thảo Nghị quyết này sẽ tiếp tục được hoàn thiện trước khi trình Quốc hội thông qua, với mục tiêu thúc đẩy phát triển NOXH, đảm bảo quyền tiếp cận nhà ở cho người dân và đạt các chỉ tiêu mà Thủ tướng đã đề ra.
