Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng vừa yêu cầu nghiên cứu đưa các nguyên tắc về thuế chống đầu cơ đất và xử lý đất bỏ hoang vào dự án Luật Đất đai sửa đổi. Mục tiêu là hạn chế tình trạng đầu cơ, găm giữ đất và để đất hoang hóa, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đất đai.
Chỉ đạo cụ thể của Phó thủ tướng
Tại cuộc họp ngày 21/9/2026, Phó thủ tướng nhấn mạnh:
- Luật Đất đai chỉ nên quy định những vấn đề mang tính khung, nguyên tắc.
- Chính phủ sẽ ban hành quy định chi tiết để chính sách phù hợp với thực tiễn.
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần nghiên cứu kỹ các nguyên tắc về thuế chống đầu cơ và cơ chế xử lý đất bỏ hoang.
Định hướng chính sách tài chính đất đai
Trước đó, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đã xác định đổi mới chính sách tài chính và giá đất là một trong những nội dung trọng tâm. Theo đó:
- Thuế sẽ được sử dụng như công cụ chính để hạn chế việc nắm giữ đất nhưng không đưa vào sử dụng.
- Nhà nước nghiên cứu cơ chế điều tiết phần giá trị đất tăng thêm nhờ quy hoạch, đầu tư hạ tầng hoặc chuyển mục đích sử dụng, thay vì để toàn bộ lợi ích thuộc về người đang nắm giữ đất.
Chế tài xử lý đất không sử dụng và đất bỏ hoang
Dự thảo bổ sung các biện pháp mạnh nhằm xử lý triệt để:
- Đất dự án: Chủ đầu tư chậm đưa đất vào sử dụng sẽ phải nộp khoản tiền tăng dần theo thời gian. Nếu tiếp tục vi phạm, Nhà nước sẽ thu hồi.
- Đất nông nghiệp, lâm nghiệp: Nếu bị bỏ hoang, đã bị xử phạt mà vẫn không đưa vào sử dụng đúng thời hạn yêu cầu thì cũng có thể bị thu hồi.
Mục tiêu tổng thể
Việc áp dụng thuế chống đầu cơ đất kết hợp với chế tài xử lý đất bỏ hoang nhằm:
- Ngăn chặn tình trạng đầu cơ, găm giữ.
- Buộc người sử dụng đất phải đưa đất vào khai thác hiệu quả.
- Bảo vệ lợi ích của Nhà nước và xã hội trong quản lý, sử dụng đất đai.
Đây là hướng đi quan trọng giúp Luật Đất đai sửa đổi thực sự trở thành công cụ điều tiết hiệu quả hơn trên thực tế.