Trong bối cảnh nhiều hộ gia đình, cá nhân đang gặp vướng mắc liên quan đến việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thường gọi là sổ đỏ) đối với đất có nguồn gốc lấn chiếm, một công dân đã gửi câu hỏi cụ thể đến cơ quan chức năng.
Câu hỏi tập trung vào trường hợp thửa đất lấn chiếm nhưng đã đủ điều kiện cấp sổ đỏ lần đầu, và liệu người dân có thể chỉ đăng ký công nhận diện tích đất ở thấp hơn hạn mức tối đa do địa phương quy định hay không (ví dụ: hạn mức tối đa 200m² nhưng chỉ muốn đăng ký 100m²).
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản trả lời rõ ràng, dựa trên các quy định pháp luật hiện hành, khẳng định lập trường không cho phép công nhận diện tích thấp hơn hạn mức tối đa. Dưới đây là nội dung chi tiết và các quy định liên quan.
Cơ sở pháp lý chính thức từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường
Theo khoản 1 Điều 135 Luật Đất đai năm 2024, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) được cấp theo từng thửa đất cho người có quyền sử dụng đất có nhu cầu và đủ điều kiện theo quy định của Luật Đất đai.
Đặc biệt, đối với đất có nguồn gốc lấn đất, chiếm đất, Điều 25 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP (ngày 29/7/2024) của Chính phủ quy định chi tiết về điều tra cơ bản đất đai, đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và hệ thống thông tin đất đai. Nghị định này cho phép cấp sổ đỏ cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có nguồn gốc lấn chiếm nếu đáp ứng đủ điều kiện theo Luật Đất đai.
Về hạn mức công nhận đất ở và hạn mức giao đất ở, các nội dung này do UBND cấp tỉnh quy định cụ thể theo khoản 5 Điều 141, khoản 2 Điều 195 và khoản 2 Điều 196 Luật Đất đai 2024.
Kết luận từ Bộ: Đề nghị chỉ đăng ký công nhận diện tích đất ở thấp hơn hạn mức tối đa theo quy định của địa phương là không có cơ sở để giải quyết. Nghĩa là, nếu đất đủ điều kiện cấp sổ đỏ, diện tích đất ở phải được công nhận theo đúng hạn mức tối đa do tỉnh quy định (ví dụ: 200m²), chứ không được “giảm” xuống thấp hơn theo ý muốn của người dân.
Các quy định hỗ trợ liên quan khi cấp sổ đỏ cho đất lấn chiếm
– Nếu hộ gia đình, cá nhân gặp khó khăn về tài chính, trong quá trình thực hiện thủ tục đăng ký, cấp sổ đỏ lần đầu, có thể đề nghị ghi nợ tiền sử dụng đất theo khoản 11 Điều 18 Nghị định số 101/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 3 Điều 3 Nghị định số 226/2025/NĐ-CP).
– Luật Đất đai 2024 (hiệu lực từ 1/8/2024) và các nghị định hướng dẫn đã mở rộng việc xem xét cấp sổ đỏ cho một số trường hợp vi phạm đất đai trước ngày 1/7/2014, nếu sử dụng ổn định, phù hợp quy hoạch và không thuộc các khu vực cấm (như hành lang an toàn công trình công cộng, rừng đặc dụng…).
Lưu ý quan trọng cho người dân
– Việc cấp sổ đỏ cho đất lấn chiếm chỉ áp dụng khi đất đã đủ điều kiện theo quy định hiện hành (sử dụng ổn định, phù hợp quy hoạch, thực hiện nghĩa vụ tài chính…).
– Không thể “linh hoạt” giảm diện tích đất ở dưới hạn mức tối đa để tránh nghĩa vụ tài chính, vì điều này trái với quy định pháp luật.
– Mọi trường hợp cụ thể cần liên hệ UBND cấp huyện hoặc Văn phòng đăng ký đất đai địa phương để được hướng dẫn thủ tục chi tiết, vì thẩm quyền giải quyết thuộc địa phương.
Chính sách đất đai hiện nay nhằm tháo gỡ vướng mắc cho người dân sử dụng đất ổn định lâu dài, đồng thời đảm bảo nguyên tắc công bằng và tuân thủ pháp luật. Nếu bạn đang gặp tình huống tương tự, hãy chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và tham khảo trực tiếp cơ quan chức năng để được hỗ trợ kịp thời.
Nội Dung Đề Xuất
- Cần biết khi vay mua Nhà ở xã hội qua Ngân hàng Chính sách Xã hội
- Bị thu hồi đất khi đang thế chấp ngân hàng: Người dân phải làm gì với khoản nợ?
- Mua nhà đất thông qua vi bằng có được cấp sổ đỏ không?
- Sở hữu đất nhưng không có nhà ở, có được mua nhà ở xã hội?
- Lịch nghỉ lễ Giỗ Tổ Hùng Vương, 30/4 – 1/5 và Quốc Khánh 2/9 năm 2026 chính thức
