TP HCM, sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu, đang đẩy mạnh phát triển hệ thống đường sắt đô thị với tổng chiều dài quy hoạch lên đến 1.012 km.
Trong đó, Sở Xây dựng TP HCM đã đề xuất danh mục 9 tuyến metro và đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành được ưu tiên đầu tư từ nay đến năm 2035, áp dụng cơ chế đặc thù để đẩy nhanh tiến độ triển khai.
Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các dự án, thứ tự ưu tiên, tiến độ thực hiện và tầm quan trọng của chúng đối với sự phát triển của khu vực.
Nội Dung Đề Xuất
Tổng quan về quy hoạch hệ thống đường sắt đô thị tại TP HCM
Sau khi mở rộng địa giới hành chính, mạng lưới đường sắt đô thị tại TP HCM được quy hoạch với tổng chiều dài 1.012 km, bao gồm:
- TP HCM (cũ): 12 tuyến, dài 582 km.
- Bình Dương (cũ): 12 tuyến, dài 305 km.
- Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ): 3 tuyến, dài 125 km.
Danh mục các dự án ưu tiên được Sở Xây dựng đề xuất dựa trên đánh giá nhu cầu phát triển hạ tầng giao thông sau sáp nhập, nhằm kết nối các khu vực trung tâm, vùng ngoại ô và các tỉnh lân cận, đặc biệt là sân bay quốc tế Long Thành. Các dự án này không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế, đô thị hóa và kết nối liên vùng.
Danh mục 9 tuyến Metro và đường sắt ưu tiên đầu tư
Sở Xây dựng TP HCM đã trình bày danh mục 10 dự án ưu tiên (bao gồm 9 tuyến metro và 1 tuyến đường sắt) để triển khai từ nay đến năm 2035. Dưới đây là chi tiết các dự án:
1. Khu vực TP HCM (Cũ)
Metro số 2: Tổng chiều dài 48 km, gồm 3 đoạn:
- Bến Thành – Tham Lương (11 km): Dự kiến khởi công cuối năm 2025, là tuyến đầu tiên áp dụng cơ chế đặc thù.
- Bến Thành – Thủ Thiêm.
- Tham Lương – Củ Chi.
Metro số 1 (nối dài): Từ Bến Thành đến An Hạ (huyện Bình Chánh cũ).
Metro số 3: Tuyến Hiệp Bình Phước – An Hạ, dài 45,8 km.
Metro số 4: Tuyến Đông Thạnh – Sân bay Tân Sơn Nhất – Bến Thành – Hiệp Phước, dài 47,3 km.
Metro số 6: Tuyến Vành đai trong, dài 53,8 km.
Đường sắt TP HCM – Cần Giờ: Dài hơn 48 km, do nhà đầu tư đề xuất, kết nối trung tâm TP HCM với khu vực Cần Giờ.
2. Khu vực Bình Dương (Cũ)
- Metro số 1: Tuyến TP mới Bình Dương – Suối Tiên, dài 29 km.
- Metro số 2: Tuyến Thủ Dầu Một – TP HCM, dài gần 22 km.
3. Khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu (Cũ)
Metro số 3: Tuyến Vũng Tàu – Bà Rịa – Phú Mỹ, được nghiên cứu kéo dài đến sân bay Long Thành.
4. Đường Sắt Thủ Thiêm – Long Thành
Chiều dài: Khoảng 48 km.
Mục tiêu: Kết nối trung tâm TP HCM với sân bay quốc tế Long Thành (Đồng Nai).
Cơ quan chủ quản: Đề xuất TP HCM làm cơ quan chủ quản nếu được Thủ tướng phê duyệt.
Tiến độ thực hiện và cơ chế đặc thù
Để đảm bảo tiến độ các dự án, Sở Xây dựng TP HCM đã đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù nhằm rút ngắn thời gian thực hiện, từ khâu lập kế hoạch, giải phóng mặt bằng đến thi công. Cụ thể:
- Năm 2025: Khởi công Metro số 2 (đoạn Bến Thành – Tham Lương), tuyến đầu tiên áp dụng chính sách đặc thù.
- Năm 2027: Hoàn tất công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư cho tất cả các dự án trong danh mục.
- Giai đoạn 2027-2028: Khởi công đồng loạt các dự án còn lại.
- Năm 2035: Hoàn thành và đưa vào vận hành toàn bộ 10 tuyến metro và đường sắt.
Tầm quan trọng của các dự án
Hệ thống đường sắt đô thị được xem là xương sống của giao thông công cộng tại TP HCM sau sáp nhập. Các dự án này mang lại nhiều lợi ích:
- Kết nối liên vùng: Các tuyến metro và đường sắt như Thủ Thiêm – Long Thành giúp kết nối TP HCM với các khu vực kinh tế trọng điểm như sân bay Long Thành, Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.
- Giảm ùn tắc giao thông: Hệ thống metro hiện đại sẽ giảm tải áp lực cho giao thông đường bộ, đặc biệt tại khu vực trung tâm TP HCM.
- Thúc đẩy kinh tế và đô thị hóa: Các tuyến metro kết nối các khu công nghiệp, đô thị mới và khu du lịch (như Cần Giờ, Vũng Tàu) sẽ tạo động lực phát triển kinh tế.
- Cải thiện chất lượng sống: Với hơn 53.000 lượt khách/ngày trên tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) hiện nay, các tuyến metro mới sẽ tiếp tục nâng cao tiện ích đi lại cho người dân.
Tham khảo từ thành công của Metro Số 1
Tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên), dài gần 20 km, đã được đưa vào khai thác từ cuối năm 2024. Với lưu lượng khách trung bình 53.000 lượt/ngày, tuyến metro này đã chứng minh hiệu quả trong việc đáp ứng nhu cầu đi lại và giảm áp lực giao thông. Đây là tiền đề để TP HCM tự tin triển khai các dự án tiếp theo với quy mô lớn hơn.
Kết luận
Việc ưu tiên đầu tư 9 tuyến metro và đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành là bước đi chiến lược của TP HCM sau sáp nhập, nhằm xây dựng một hệ thống giao thông công cộng hiện đại, bền vững. Với cơ chế đặc thù và lộ trình rõ ràng, TP HCM đặt mục tiêu hoàn thành các dự án này vào năm 2035, góp phần nâng tầm vị thế thành phố trong khu vực Đông Nam Á.
Để biết thêm chi tiết về các dự án hoặc thông tin liên quan, bạn có thể theo dõi các thông báo chính thức từ Sở Xây dựng TP HCM hoặc truy cập các website liên quan của thành phố.
Thông tin được tổng hợp từ đề xuất của Sở Xây dựng TP HCM và các nguồn tin tức đáng tin cậy.
