Dự án tuyến đường sắt đô thị số 1 được UBND tỉnh Bình Dương đề xuất thông qua Tờ trình 2299/Tr-UBND, kiến nghị Chính phủ trình Quốc hội xem xét quyết định chủ trương đầu tư.
Đây là dự án giao thông chiến lược, góp phần vào định hướng phát triển tỉnh Bình Dương giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, đồng thời hỗ trợ kết nối liên vùng sau khi tỉnh Bình Dương sát nhập với TP.HCM và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu theo Kết luận của Hội nghị BCH Trung ương Đảng 11 khóa XIII ngày 12/4/2024.
Thông tin cơ bản
- Tên dự án: Tuyến đường sắt đô thị số 1, Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên.
- Chiều dài tuyến chính: 29,01 km (chưa bao gồm đoạn nối đề-pô và đoạn nối 3,42 km).
- Điểm đầu: Ga S1, trung tâm Thành phố mới Bình Dương, phường Hòa Phú, TP. Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương.
- Điểm cuối: Ga Bến xe Suối Tiên (tuyến metro số 1 TP.HCM), phường Bình Thắng, TP. Dĩ An, tỉnh Bình Dương.
- Các thành phố đi qua: Tân Uyên, Thủ Dầu Một, Thuận An, Dĩ An.
- Số lượng ga: 19 ga, khoảng cách trung bình giữa các ga là 1,7 km.
- Tổng mức đầu tư sơ bộ: 56.301 tỷ đồng.
Hướng tuyến và thiết kế kỹ thuật
Hướng tuyến
Nội Dung Đề Xuất
Tuyến đường sắt đô thị số 1 được thiết kế đi trên cao, bắt đầu từ ga trung tâm Thành phố mới Bình Dương (kết nối với ga Bình Dương của tuyến đường sắt quốc gia TP.HCM – Lộc Ninh). Tuyến đi theo các trục giao thông chính:
- Đường Hùng Vương đến giao với đường ĐX.01.
- Tiếp tục theo đường ĐX.01 đến đường Mỹ Phước – Tân Vạn.
- Qua nút giao Bình Chuẩn, tuyến đi song song với đường sắt TP.HCM – Lộc Ninh và Trảng Bom – Hòa Hưng, đến ga Suối Tiên.
Tuyến này không chỉ kết nối Thành phố mới Bình Dương, Thuận An, Dĩ An với khu du lịch Suối Tiên, mà còn tích hợp với tuyến metro số 1 TP.HCM (Suối Tiên – Bến Thành), tạo thành một mạng lưới đường sắt đô thị liên vùng: Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên – Bến Thành.
Tiêu chuẩn kỹ thuật
- Loại đường: Đường đôi, khổ ray 1.435 mm, điện khí hóa.
- Tốc độ thiết kế: 120 km/h.
- Công nghệ tàu: Sử dụng đoàn tàu EMU (động lực phân tán), đảm bảo hiệu suất cao và thân thiện với môi trường.
- Số lượng ga: 19 ga, với khoảng cách trung bình 1,7 km giữa các ga, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các khu đô thị xung quanh.
Tổng mức đầu tư và nguồn vốn
Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án là 56.301 tỷ đồng, được phân bổ như sau:
- Chi phí giải phóng mặt bằng: 6.679 tỷ đồng.
- Chi phí xây dựng: 20.265 tỷ đồng.
- Chi phí thiết bị: 15.287 tỷ đồng.
- Chi phí quản lý, tư vấn và các chi phí khác: 5.333 tỷ đồng.
- Chi phí dự phòng: 8.737 tỷ đồng.
Nguồn vốn
UBND tỉnh Bình Dương đề xuất sử dụng ngân sách nhà nước (từ Trung ương và địa phương) kết hợp với các nguồn vốn hợp pháp khác. Cơ cấu nguồn vốn dự kiến:
- Ngân sách tỉnh Bình Dương: 21.654 tỷ đồng (chiếm 39%).
- TOD (phát triển định hướng giao thông): 23.387 tỷ đồng (chiếm 41%).
- Ngân sách Trung ương hỗ trợ: 11.260 tỷ đồng (chiếm 20%).
Tiến độ thực hiện
UBND tỉnh Bình Dương đã đề xuất lộ trình triển khai dự án như sau:
- Quý II/2025: Lập và phê duyệt chủ trương đầu tư.
- Quý II/2025 – Quý II/2026: Lập và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi.
- Quý III/2026 – Quý I/2027: Lựa chọn nhà thầu EPC.
- Quý II/2027 – Quý II/2028: Thực hiện giải phóng mặt bằng.
- Quý II/2027 – 2031: Khởi công và xây dựng công trình.
Ý nghĩa và tầm quan trọng
Kết mối liên vùng
Dự án tuyến đường sắt đô thị số 1 đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối TP.HCM với khu vực Thành phố mới Bình Dương, đặc biệt trong bối cảnh tỉnh Bình Dương sẽ sát nhập với TP.HCM và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu theo định hướng của Trung ương. Tuyến đường này sẽ:
- Tạo ra không gian phát triển mới, kết nối các khu vực kinh tế trọng điểm.
- Tăng cường liên kết giữa các đô thị lớn như Thành phố mới Bình Dương, Thuận An, Dĩ An với các khu vực du lịch và kinh tế của TP.HCM như Suối Tiên và Bến Thành.
Thúc đẩy phát triển đô thị
Với 19 ga được bố trí dọc tuyến, khoảng cách trung bình 1,7 km, dự án sẽ thúc đẩy phát triển các khu đô thị xung quanh nhà ga, góp phần:
- Phân bố lại dân cư và lao động dọc hành lang tuyến.
- Tạo điều kiện cho sự phát triển của các trung tâm thương mại, dịch vụ và khu dân cư hiện đại.
- Giảm áp lực lên các khu vực trung tâm TP.HCM, đồng thời thúc đẩy quá trình đô thị hóa bền vững tại Bình Dương.
Đóng góp kinh tế – xã hội
Tăng cường kết nối giao thông: Tạo điều kiện thuận lợi cho việc di chuyển của người dân, giảm ùn tắc và thời gian đi lại.
Thúc đẩy kinh tế vùng: Kết nối các khu công nghiệp, khu đô thị và khu du lịch, tạo động lực phát triển kinh tế.
Hỗ trợ chiến lược phát triển dài hạn: Góp phần hiện thực hóa quy hoạch tỉnh Bình Dương giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050.
Kết luận
Dự án tuyến đường sắt đô thị số 1, Thành phố mới Bình Dương – Suối Tiên, là một bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển giao thông và đô thị của tỉnh Bình Dương. Với tổng mức đầu tư lớn, thiết kế hiện đại và lộ trình triển khai rõ ràng, dự án không chỉ cải thiện hạ tầng giao thông mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế – xã hội, tạo động lực cho sự kết nối liên vùng giữa Bình Dương và TP.HCM. Việc triển khai thành công dự án sẽ góp phần định hình một không gian đô thị hiện đại, bền vững và phát triển mạnh mẽ trong tương lai.
