Lãi suất liên ngân hàng vọt lên 17%/năm, cao nhất trong hơn một thập kỷ

Lãi suất liên ngân hàng VND vọt lên 17%/năm trong phiên giao dịch ngày 3/2/2026, mức cao nhất trong hơn một thập kỷ, phản ánh áp lực thanh khoản ngắn hạn đột biến tại hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Theo dữ liệu từ Hội Nghiên cứu Thị trường Liên ngân hàng Việt Nam (VIRA), lãi suất chào bình quân liên ngân hàng tiền đồng ngày 3/2 tăng mạnh từ 2 đến 7,9 điểm phần trăm (%) ở hầu hết các kỳ hạn từ một tháng trở xuống (so với phiên trước đó).

Các mức lãi suất cụ thể nổi bật:

• Kỳ hạn qua đêm (kỳ hạn chủ chốt, chiếm phần lớn giao dịch): vọt lên 17%/năm – mức cao nhất trong chục năm trở lại đây, từng xuất hiện vào giai đoạn cuối 2010-2011 khi thị trường gặp nhiều biến động tiêu cực.
• Kỳ hạn 1 tuần: tăng lên 15%/năm.
• Kỳ hạn 2 tuần: ở mức 6,4%/năm (đi ngang).
• Kỳ hạn 1 tháng: lên 9,5%/năm.

Ngược lại, lãi suất liên ngân hàng USD chỉ tăng nhẹ 0,01-0,04 điểm % ở các kỳ hạn, dao động từ 3,6% đến 3,8%/năm.

Nguyên nhân chính gây tăng đột biến

Áp lực thanh khoản tăng mạnh vào thời điểm cuối tháng 1 và đầu tháng 2/2026, do:

• Doanh nghiệp tạm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp quý IV/2025 vào Kho bạc Nhà nước, khiến dòng tiền tạm thời rút ra khỏi hệ thống ngân hàng và cần thời gian phân bổ trở lại.
• Dịp Tết Nguyên đán sắp tới, nhu cầu chi trả thưởng Tết, tất niên cho nhân viên và các khoản thanh toán cuối năm tăng cao, buộc các ngân hàng phải bổ sung thanh khoản khẩn cấp.
• Các yếu tố cộng hưởng tạo nên tình trạng thiếu hụt vốn ngắn hạn cục bộ.

Phản ứng của Ngân hàng Nhà nước (NHNN)

Để hỗ trợ thanh khoản hệ thống, NHNN đã triển khai mạnh mẽ kênh cho vay cầm cố giấy tờ có giá (OMO):

• Phiên 3/2: Chào thầu tổng cộng 118.000 tỷ đồng (60.000 tỷ kỳ hạn 7 ngày, 37.000 tỷ kỳ hạn 28 ngày, 21.000 tỷ kỳ hạn 56 ngày), lãi suất thống nhất 4,5%/năm.
• Trúng thầu hơn 80.900 tỷ đồng, bơm ròng hơn 65.000 tỷ đồng ra thị trường.
• Tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố tăng vọt lên hơn 441.200 tỷ đồng – mức cao kỷ lục từ trước đến nay.

Không chào thầu tín phiếu trong phiên này.

Diễn biến sau đó và dự báo

Sau mức đỉnh 17%, lãi suất qua đêm đã giảm nhanh về mức 9,5-10%/năm (dữ liệu mới nhất), cho thấy tính chất nhất thời của đợt tăng đột biến, chủ yếu do một số giao dịch khẩn cấp.

Ông Nguyễn Hoàn Niên, chuyên gia phân tích tại Chứng khoán Shinhan, nhận định: “Mức 17% là cao nhất trong chục năm trở lại đây, tương tự giai đoạn tiêu cực 2010-2011. Tuy nhiên, việc lãi suất nhanh chóng hạ nhiệt cho thấy chỉ mang tính nhất thời. NHNN buộc phải bơm tiền lớn liên tục. Dự báo lãi suất liên ngân hàng nhiều khả năng sẽ thiết lập mặt bằng cao hơn so với trước, kéo dài ít nhất đến hết quý I/2026.”

Tác động tiềm ẩn:

Tăng chi phí vay mượn ngắn hạn của các ngân hàng thương mại, có thể lan sang lãi suất huy động và cho vay dân cư/doanh nghiệp trong ngắn hạn.

NHNN tiếp tục theo dõi chặt chẽ để điều hành thanh khoản linh hoạt, tránh ảnh hưởng lan rộng đến nền kinh tế.

Đây là diễn biến đáng chú ý trên thị trường tiền tệ đầu năm 2026, phản ánh sự nhạy cảm của hệ thống ngân hàng trước các yếu tố mùa vụ và chính sách hỗ trợ kịp thời từ NHNN.